SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Selma CIRRIK
 


Keywords:



BAIRSAK GERGENLNN REGLASYONU VE ZONULN
 
Artm barsak geirgenliinin diyabet, obezite, izofreni, otizm spektrum bozukluu ve majr depresif bozukluk gibi pek ok hastalkla ilikili olduu bildirilmitir. Zonulin intestinal epitel hcreleri arasndaki sk balantlarn ve barsak geirgenliinin en nemli fizyolojik dzenleyicisidir. Zonulinin aracl etkilerin anlalmas barsak geirgenlii ile ilikili hastalklarn patofizyolojisinin anlalmasnda nemli olabilir. Bu derlemede zonulin ve barsak geirgenlii ilikisi zerinde durulacaktr. Sk balantlar intestinal epitel hcrelerini en apikal noktada birbirine balayan, bata okludin ve klaudin gibi tranasmembran proteinler ile bu transmembran proteinleri aktin bazl hcre iskeletine balayan zonula okldens (ZO)-1 gibi adaptr proteinlerden oluan kompleks yaplardr. Zonulin hcre iskelet proteinlerinde yeniden ekillenmeye ve ZO-1in sk balant kompleksinden ayrlmasna neden olarak hcreler aras balantlarn bozulmasna ve barsak geirgenliinde arta neden olmaktadr. Zonulinin bu etkisinde epiteliyel byme faktr reseptr aktivasyonunun rol oynad bildirilmitir. Mikrobiyom dengesizlii veya gliadine maruziyet, intestinal epitel hcrelerinden zonulin salnmna neden olan faktrlerdir. Uygunsuz zonulin retimi, zonulin yolann aktivasyonu ve sonrasnda bariyer fonksiyonunun bozulmas paraseller yoldan antijen geiinde arta neden olmakta ve submukozal blgede doal baklk yantn tetiklemektedir. Bu srecin devam etmesi adaptif baklk yantn da aktive etmekte ve TNF-α ve IFN-γ gibi pro-inflamatuar sitokinlerin salglanmasna neden olmaktadr. Bu sitokinler paraseller yolda daha byk bir almaya neden olan bir ksr dngy balatmaktadr. Zonulin aracl balatlan bu sre, zellikle genetik alt yaps olan bireylerde antijenik toleransn krlmasnda ve kronik inflamatuar hastalklarn balamasnda rol oynamaktadr. lyak hastal, tip-1 diyabet, tip-2 diyabet, obezite, multiple skleroz ve huzursuz barsak sendromu gibi ok sayda kronik inflamatuar hastaln zonulin ile ilikili olduu bilinmektedir. ORCID NO: 0000-0001-8474-0185

Anahtar Kelimeler: Barsak Geirgenlii, Sk Balantlar, Zonulin