SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Damla KOLCUOLU, Sercan ERGN
 


Keywords:



KRONK BAKIR MARUZYETNN TOKSK SONULARI
 
Canllar iin olduka elzem bir element olan bakr Cu+2 ve Cu+1 arasndaki geilerinden tr redoks aktif bir ar metal olarak snflandrlr. Organizmalar eitli enzimlerin ilevleri iin bakra ihtiya duyar. Bakr, hcresel solunum srecinde rol oynayan Sitokrom C oksidaz ve antioksidan savunmada rol oynayan Speroksit Dismutaz 1 (SOD1) gibi enzimlerin kofaktr olarak eitli hcresel srelere dahil olur. Enzim kofaktr olmann yan sra bakr, hcre ii sinyal moleklleri olarak da aktivitelere sahiptir. Tm bunlarn tesinde fazla bakr toksiktir. Bakrn iki oksidasyon durumu arasnda geileri reaktif oksijen trlerinin (ROS) olumasna sebep olabilir ve bu bakr toksisitesinin balca rneidir. Reaktif oksijen trleri DNA hasar, protein hasar ve lipit peroksidasyonu gibi etkilere sebep olabilir. Bakr birikiminin toksik bir sonucu olarak dnlebilecek kuproptoz hcre lm yola, hcre ii bakr konsantrasyonlarnn artmas sonucu hcre lmnn indklenmesi ile karakterize bir hcre lm eklidir. Diyetle alnan bakr miktar toksik etki oluturmayacak kadar dktr fakat bakra kronik olarak maruz kalmak toksik sonular beraberinde getirir. Bakr madenleri ve bakr ileme tesisleri gibi kurumlarda almak kronik bakr maruziyeti riskini arttrr. Yaplan birka almada bakr ileme tesisinde alan bireylerde kontrol gruplarna kyasla artm DNA hasar seviyeleri ve oksidatif stres belirtelerinin artan seviyeleri bildirilmitir. Bu kronik bakr maruziyetinin reaktif oksijen trleri oluumunu indkleyerek toksisiteye sebep olduu gsterir. Kuproptoz ve kronik bakr maruziyeti zerine ise literatrde herhangi bir alma bulunmamaktadr. Bu sonular kronik bakr maruziyetinin sonuta kanser gibi ciddi hastalklara varabilecek toksik etkilere sebep olduunu gsterir ve kronik olarak bakra maruz kalan meslek gruplarna mensup bireylerin dzenli salk kontrollerine tabi tutulmas gerekliliinin altna izer. ORCID NO: 0009-0009-8682-5604

Anahtar Kelimeler: Kronik bakr maruziyeti,Toksisite, Reaktif Oksijen Trleri, Kuproptoz